Rond het jaar 628 werd in Zerkingen Trudo geboren, de latere heilige aan wie de stad Sint-Truiden haar naam en oorsprong te danken heeft. Hoewel niet met absolute zekerheid vaststaat wie zijn ouders waren, wijst alles op een welgestelde afkomst met uitgebreide landerijen in Haspengouw en daarbuiten. Volgens de overlevering waren zijn vader en moeder, vaak aangeduid als de Frankische graaf Wicbold en Adela — verwant aan Pepijn van Landen en het hertogelijke geslacht van Austrasië — overleden toen hij zeventien was. Kort daarna kreeg Trudo een visioen dat hem ertoe aanzette naar Zepperen te trekken. Daar kwam hij in contact met Remaclus, bisschop van Maastricht, die hem verder liet opleiden bij Chlodulf, de aartsbisschop van Metz.
In Metz ontving hij zijn geestelijke vorming en in 655 volgde zijn priesterwijding. Vervolgens droeg Trudo zijn bezittingen over aan het bisdom van Metz en keerde hij terug naar zijn geboortestreek om het christendom te verspreiden. Op een verheven plek aan de oevers van de Cicindria — nagenoeg waar nu nog de overblijfselen van de abdij te vinden zijn — liet hij een kerk en een kloostergemeenschap optrekken. Bisschop Theodardus wijdde deze kerk rond 657 toe aan Remigius en Quintinus, waarmee de kiem werd gelegd voor wat later zou uitgroeien tot de abdij van Sint-Truiden. Trudo overleed vermoedelijk op 23 november 693 in Zerkingen en kreeg een laatste rustplaats vlak bij zijn eigen kerk. Nog steeds wordt op die sterfdag jaarlijks zijn naamdag herdacht, en om de zeven jaar staat de stad in het teken van de Trudofeesten ter ere van haar stichter.
In de verhalen rond Sint-Truiden nemen wonderen een prominente plaats in, waarbij hij doorgaans herkenbaar is aan een kerkje dat hij in zijn hand draagt. Het bekendste verhaal stamt uit zijn kindertijd: toen een oude vrouw het houten kerkje vernielde dat hij had gemaakt, verloor zij plotseling haar gezichtsvermogen, om pas weer te kunnen zien nadat de jonge Trudo haar op haar verzoek had vergeven. Dat tafereel is bewaard gebleven in het fronton van het classicistische poortgebouw van de abdij, dat onder leiding van abt Joseph van Herck tot stand kwam. Daarnaast vertellen overleveringen hoe hij een wild zwijn temde, een jonge misdadiger asiel en kwijtschelding bezorgde, een man met melaatsheid in Seny genas, een dief van paarden en ossen herstelde en zowel blinden als kreupelen weer op de been hielp.