Vooral de teelt van Jonagold, jarenlang de belangrijkste Belgische appelsoort, staat onder druk. Omdat deze variëteit ook in vele andere landen wordt geteeld, krijgen Belgische telers steeds meer concurrentie van buitenlandse producenten. De lokale markt raakt bovendien snel verzadigd.
De situatie werd dit jaar nog verergerd door zware hagelbuien die grote delen van de oogst beschadigden. Appels met zelfs de kleinste beschadiging raken moeilijk verkocht aan supermarkten en belanden vaak als zogenoemde “rebut-appels” in de industrie, waar ze verwerkt worden tot onder meer sap of appelmoes.
Voor verhagelde appels ontvangen telers momenteel slechts 10 tot 12 cent per kilo. Dat ligt zelfs onder de plukkosten, die gemiddeld rond 15 cent per kilo bedragen. Voor sommige boeren is het daardoor financieel interessanter om de appels gewoon aan de bomen te laten hangen.
Volgens Dany Bylemans van PCfruit nemen de kosten voor onderhoud en bescherming van boomgaarden steeds verder toe. Hagelnetten en verzekeringen kunnen bescherming bieden, maar vragen aanzienlijke investeringen die niet altijd worden terugverdiend. Tegelijk lijken extreme weersomstandigheden zoals hagel steeds vaker voor te komen.
Wanneer een boomgaard niet langer rendabel is, rest vaak slechts één optie: rooien. Dat brengt echter opnieuw kosten met zich mee. Voor het verwijderen van één hectare appelbomen moet een teler al snel enkele duizenden euro’s neertellen.
Veel fruittelers kiezen er na het rooien voor om de grond tijdelijk te laten rusten of over te schakelen op andere teelten. Vooral de Conferencepeer blijft een aantrekkelijk alternatief. Die vrucht geniet internationaal nog steeds een sterke vraag en is moeilijker te telen buiten de traditionele fruitregio’s.
De evolutie toont hoe de appelteelt in Haspengouw onder zware economische druk staat. Zonder betere prijzen en voldoende bescherming tegen extreme weersomstandigheden dreigt het aantal appelboomgaarden in de regio verder af te nemen.