We hernemen grotendeels ons artikel van 2024
Dzje zout et nè geluuëve – da is naa àl 10 joor lein da òòs Marie-Zjan de duir vàn uire kafei “De Key” in Schurreve-n achter uir taa oude. Dzje kóent uir wol nog zoe àf èn taa zien “ròntsnaate-n” in de geboere wànt se ilt de mànne dèè de bóel uivernàmme reidelek in de mòt. Èn ieërlek is ieërlek : da woor naa nè àltèèt dzjust in de roeës. Ma in passànt ei de kafei be Johnny Iven èn Wouter Vandersmissen achter de-n toug truk oantrèk gekreige. Loot òòs oupe da da naa zoe blif. Óere “Snaat” is doo vàste klàànt èn dee ei ter en góej oeëg in. “Da kum doo in de sakkósj”.
Even wat Gewijde Geschiedenis. Geboren en getogen in het café van haar ouders René Menten en Angèle Stippelmans kreeg Marie-Jeanne Menten de truukjes van het vak met de paplepel binnen. “Als tienjarig meisje stond ik al pintjes te tappen voor de klanten terwijl ons ma de was deed. Mensen kwamen hier om te praten, te discussiëren en soms al eens om te roddelen.” Marie-Jeanne vormde later met Alex een koppel dat alom bekend was in Sint-Truiden en omstreken. Marie-Jeanne was zoals elke vrouw de baas natuurlijk, Alex luisterde zelfs als hij met zijn maten aan het kaarten was, een beetje slof dus, en Angèle Stippelmans hield het koppel vanuit haar zetel aan de stoof nauwlettend in de gaten en genoot mee van het sfeertje in het café. Gezelligheid troef daar. De sfeer die mij, de snaat, een beetje deed denken aan de 60-er jaren, bij bon en bonne thuis. Kaartje leggen op de keukentafel, dichtbij de stoof, en op tafel steevast een fles witte en wat bruin bier van piedboeuf. Aan dat laatste ben ik nu nog verslaafd trouwens.
Tieëster e bitsje Gewèède Geschiedenis. Vàn kleinsàf oan lieërde Marie-Zjan de stiel. “As kint vàn tieën joor stònt ich àl pintsjes te tàppe terwèèle da men maa de wàs dui. De minse kàmme-n èè ewa rizzeneire, och ewa stichele èn vàntèèt och àl ens ewa koot klàppe vàn immànt àànders”.
E turke ternoo woore Marie-Zjan èn Alèx e koppel da wèèt èn zèèt bekàànt stònt. Lèk as àlle vroulie woor Marie-Zjan de chèf èn Alèx mòs lùistere, och as ter e koatsje leide be zen kàmmeroade. Ene slóef zoegezeit. Vànaat uire zeetel neeve de stouf iel Angèl Stippelmans de bóel goet int oeëg èn se proffeteirde mie vàn de-n oãbjoãs. Et woor doo braa gezèllig. Da dui mich – de Snaat – trukdeinke-n on den tèèt vàn de joore 60, be bòõ èn bónne tunnes. Ewa koat speile-n on de kuiketòòfel, kòt be de stouf, be de flès witte-n èn braan bier vàn Piedboeuf. On da lèste zin ich ten ààndere naa nog àltèèt versloaft.
Angèle, Marie-Jeanne en Alex achter de tap
Angèl, Marie-Zjan èn Alèx achter de-n tàp
Poespas moest je bij Marie-Jeanne niet verwachten. Klanten wisten dat ze enkel naar bier, cola spa of hooguit een wijntje konden vragen. Vroeg je naar koffie, dan kreeg je steevast hetzelfde orde. “Koffie? Ma mijne jong, daarvoor moet je op de Grote Markt zijn, in de Venise of de Rimini.” Marie-Jeanne was in alles rechtuit, zette klanten ook op hun plaats zoals alleen zij dat kon, en had altijd een wederwoord klaart. “Stop dat gezever, mijne man, daar krijg ik koppijn van.” Of nog: “Gij gelooft uw eigen leugens.” Iedereen aanvaardde haar zoals ze was. Temeer omdat ze het hart wel degelijk op de juiste plaats had en klaar stond voor iedereen. Plezante tijden waren het, tijden die echter nooit meer terugkomen.
Alhoewel. Nooit meer is gevaarlijk om te zeggen als je vandaag De Key binnenwandelt. Jawel, eindelijk is dat sfeertje van toen in nagenoeg hetzelfde decor van toen beetje bij beetje aan het terugkomen. Johnny Iven, een ex-militair van alle markten thuis of niet thuis en Roger Martens, de beenhouwer van de Houtmarkt, gaven de aanzet.
Dzje mòst vàn Marie-Zjan nè tevoul gezieëver verwachte. De klàànte wiste da se allieën mar bier, kokka, spa och per aatzònderieng e gloas wèèn kòste vròòge. Wee et in ze gedacht kreig vàn ene kàffei te vròòge kreig as àntwòòt : “Kàffei ? Ma mènne lieve joeng, doovuir móe-dzjee op de Groeëte Mèrrek zin, in de Venieës och de Rimini”. Marie-Zjan woor àllezeleeve rèchtaat èn se dòs de klàànte-n op unne nummerou zètte-n èn sèè aa och àltèèt en antwèèt gerieët. “Minselief, schei-toch aat be òer gewàffel, doo krèèg ich de-n uuëtzweir vàn” Och wol zei se : “Dzjee geluuëft och nog da de piepels óej eete”. Àllemàn nàmp uir wèè se woor omda de minse wiste da se goet vàn àt woor èn da se àltèèt gerieët stònt ver t’èllepe moe da se kòs. Da woor nog de gòeje-n ààn tèèt dee jòòmer genóeg noeët nemee truk kum.
Àl móe-djze àllewèèle-n oppàsse ver “noeët nemee” te zègge as dzje óech de-n dag vàn vàndaog be De Key loot inrèddele. Dzje zout zègge da dèè oãbjoãs vàn doen stillekesoan truk ònt koume-n is èn de-n deekoar is och nog apeuprè etzèllefde. Twie màn zitte doo achter : Johnny Iven, ene milletèèr dee zen móets on de-n òòk g’ange-n ei èn dee is nè vur ieë koet te vange, èn Rozjei Martens, de bieënour vàn de-n Òòtmèrrek
Roger Martens & Johnny Iven
Roger ging intussen Sinterklaas en de stoomboot achterna richting Spanje. En intussen zijn Johnny Iven en Wouter Vandersmissen al een aantal jaren aan zet. Twee tegenpolen eigenlijk, maar het werkt. Alleen moet je af en toe wat geduld hebben. Johnny omdat hij af en toe een sigaretje moet roken of aan de witte moet slurpen, Wouter omdat hij werken en café houden combineert en relatief nieuw is in het vak. Maar het zijn twee topkerels, die elk op hun eigen wijze klanten aan hun weten te binden. Al moet het gezegd. De democratische prijs van 2 euro voor het best getapte pintje van de stad zal er ook zeer veel mee te maken hebben. Dat scheelt, zeker in deze tijden en zeker in een stad waar sommige etablissementen al 3,20 euro vragen voor een pint, en dan nog zonder schuim of 4,20 euro voor een Tönissteiner, jawel. Soms vraag ik me af of de Chaussée d’Amour niet goedkoper zou zijn dan de markt. Is er iemand die dat weet?
Intùssentèèt tròek Rozjei richtieng Spanje, Sinterkloos èn de stoeëmboeët achternoo. Da mókt da Johnny Iven en Wouter Vandersmissen naa aat un pèèp mòete koume. Da zin naa wól twie ùiterste. Dzje móet zoe naa èn dàn ewa pasjènse-n ùbbe. Be Johnny is da omda ee gèèn e sigarètsje gie róeke, och da ee ene witte-n op zèn àt gie zitte. Be Wouter is et omda dee màn be twie zoake gelèèk beizig is : dee wèrrekt èn dee dú kafei èn dee is toch och nog mar ene lieërgast. Ma àl be àl zin et twie sjikke tippe, dèè èllèk op un manier probeire de klàànte-n oan te trèkke. Àl móet et gezeit zin : da dzje be De Key et bèste getàpde pintsje vàn ieël de stàt kóent krèège vur 2 euroukes ei doo ieël voul bèè te moake. Zeiker as dzje weit da dzje op àànder plàkke in de stàt 3,20 euro móet doallègge vur en pint, moe da dàn och nog ginne schààm opstie. Och wa túnkt óech vàn ene Teuniesteiner moe da se 4,20 eurou vur tèlle ?? Àllemàn móet de-n dag vàn vàndoag ewa op zen soeze lètte, wor. Vàntèèt zit ich te spikkeleire : Zou de Sjóssei d’Amoeër nè góejekoeëper zin as de Groeëte Mèrrek ? Is doo immànt dee mich da weit te zègge ???
Enfin, geef mij maar De Key, geef mij maar Johnny en Wouter. Het sfeertje van weleer hang er nog altijd, ook al is de zaak wat gemoderniseerd. Opvallend?
- De pietjesbak van Marie-Jeanne heeft plaats gemaakt voor vogelpik.
- Koffie op de markt heeft plaats gemaakt voor een Nespresso
- De oude toog van 1 meter is intussen uitgegroeid tot 3 meter
- De radio heeft plaats gemaakt voor een selectie muziek op de computer
- En chips zout en paprika zijn intussen aangevuld met bifi- en zwanworstjes en zelfs soep.
Èn och dee klàànt De key & Johnny kàànt
Afèê, geeft mich mar De Key, geeft mich mar Johnny èn Wouter èn d’oãbjoãs vàn vrugger àl is de binnekàànt ewa gemodernizeirt.
- Wa zoe àl ?
- – In de plàk vàn de pitsjesbak vàn Marie-Zjan ienk doo naa ene vougelepik.
- – Nespressou is in de plak vàn kàffei op de mèrrek gekoume.
- – De-n ààn toug vàn 1 meiter is naa 3 meiter lank.
- – Et mezik kum na aat de kompjoeter èn nemee aat de radijou.
- – Dzje kóent naa baate gezààte sjips èn pàprika och bifi èn zwanwùskes krèège-n, èn zèllef en dzjàt sop.
Loot naa de boere mar dòsse !!
DE SNAAT
