Waar Geneviève waakt over de gasten
t Elfde Gebod is als de stal van Betlehem in cafévorm: ge stapt binnen en je voelt je er meteen thuis. Boven waakt de kerk van Genoveva als een blinkende ster over alles wat zich beneden afspeelt. De drie koningen? Dat zijn de klanten. Maria’s en Jozefs? In Zepperen vind je die in elke straat. En Lennerth, de baas… da’s ons kindje Jezus. Ossen en ezels lopen er ook genoeg rond, maar laat ons die hier wijselijk niet bij naam noemen. Voor we in het café duiken, eerst even naar het dorp zelf. Zepperen dus: het enige dorp in Sint-Truiden dat zich groter waant dan de stad. In de Vlaanders ook steevast uitgesproken als Zep-peren, wat de link met de fruitstreek natuurlijk verklaart.
Moe da Geneviève uit klàànte in ’t oeëg ilt
’t Èllefde Gebòt is gelèk de stàl vàn Bethlehem ma dàn wol in den oat van ene kafei, dzje gót binne en dzje zèèt drèk taas. Van bouve lèt de kérrektoure van Genoveva as en blinkende stèèr uiver al wa da doo gebuirt vànonder. De drèè kuininge? Da zén gewoeën de klàànte. Marie’s en Dzjouzèfs? In Zèppere veing dzje ter in èlleke stroot. En Lennerth, de patròõ … da’s òòs kientsje Dzjésus of Dzjisseke. De-n òs en de-n eizel loeëpe ter och genóeg rònt, ma vee gón dèè mar né be-t unne noam èè schrèève.Ma vuir da vee in de kafei krààpe, ieëst èffekes noo et dùrrep zèllef zien. Zèppere dus: et ieënige dùrrep in Sintrùin da dink da et gróeter is as de stàt. In de Vloanders wit da och altèèt aatgesprouke as Zep-peere, moedour da de lienk no de fruitstreik ràp geleit is wór.
‘Van hooooond tot kjoooos’
Maar goed, in Zepperen komen de woorden zó traag naar buiten dat ge denkt dat ze eerst nog hun veters moeten strikken. Officieel ligt Zepperen in Sint-Truiden, maar in de praktijk is het een volledig andere planeet: eentje waar de tijd trager loopt, het bier sneller binnenloopt, en de gemiddelde zin langer duurt dan een aflevering van Thuis. Ze spreken daar zó traag dat ge gerust een koffie kunt zetten tussen twee zinnen en zelfs tussen twee woorden. Een hond is er een hooooooond, een kers een kjoooos, en een blauwe lucht een sjoun blouw louch. ’t Volk is koppig, fier en vooral heerlijk gemoedelijk. Iedereen kent iedereen, en wie ge niet kent, is gegarandeerd familie van iemand die ge wel kent. En nu KVV Zepperen-Brustem hun nationale toer begonnen is, loopt de helft van het dorp rond met het idee dat ze binnen vier jaar in Camp Nou spelen — of op zijn minst op Stayen.
‘Van hooooond tot kjoooos’
Ma goet, in Zèppere koume de wòòde toch zoe langzoam no baate da dzje deinkt da se ieëst nog un nistels móete beinge.Offisjeil lie Zèppere in Sintrùin, ma eigelèk is et en ieël àànder planeit, ieën moe de-n tèèt nè zoe ràp gie, moe et nier ràpper binne lùp en de gewoeëne zin langer dúrt dan en afleiverieng van “Thuis”. Se klàppe doo zoe langzoam da dzje gerùst ene kaffie kóent moake tùsse tùsse twie zinne en zèllefs tùsse twie wòòde. Ene-n ònt is do ene-n hooooooond, en kees en kjoooos èn en blou locht en sjoun blouw louch. De minse zén kùppig, fjèèr en vuiral ieël gezèllig.Iederieën ként iederieën, en wee dzje né ként, is zeiker famiele van immànt de dzje wol ként. En naa da KVV Zepperen-Brustem op de nasjonoale-n toer gegón is, is àllef et dùrrep ter bèè wèg da se binne 4 joor in Camp Nou speile – op se minste op Stayen. .
‘Van bé Edgar tot bè Lennerth’
Heel vroeger stond bij ’t kerkhof een lemen herberg. Het café dat iedereen decennia lang ‘t dorp noemde, veranderde daarna altijd van naam naar gelang de baas: bè Edgar, bè Rosette, bè Erwin en Inge, bè Pascal. Later kwamen bè Sonja en bè Rebecca. Tot in 2017 Faaalip er zijn schup onder zette en de tent omdoopte tot Het Elfde Geböd. Vanaf dan werd het pas echt plezant. zot feesten, Quicca als mascotte, sociale media vol fratsen… Zelfs VTM kwam zien of het allemaal wel echt was. In Zepperen doen ze nu eenmaal graag dingen waar de rest van België even zijn wenkbrauwen van optrekt. Of ken je een café waar ze gaatjes boren in het glas zodat je als dorstige klant meteen voor schut wordt gezet? Of waar ze kerst vieren in juli? In 2025 gaf Faaalip de sleutel door aan Lennerth. Het Zepperse verhaal ging vrolijk verder.
‘Van be Edgar tot be Lennerth’
Lank gelein stònt doo oan de kérrekof ene lieëme kafei.. De kafei dee àllemàn ’t dùrrep nuumde, veràànderde ternoo van noam èlleke kir be ene nieve boas, be Edgar, be Rosette, be Erwin en Inge, be Pascal. Nog ewa loater woor et be Sonja en be Rebecca. Tot in 2017 Faaalip ter zén schùp onder zàt en de zoak duupte no Het Elfde Geböd. Van toen wòòt et ieëst plezierig, zòt fieëste, Quicca as maskòt, sosjoal meideja vòl be klounstreike … zèllefs VTM kam zien of et wol àmmòòl ècht woor.In Zèppere doen se gèèn zoake moevan de rèst van Bèlsj zén wèènschélle van optrik. Of kén dzje ene kafei moe da se goatsjes boure in et gloas moe dour da de-n dòstige klàànt be de snaat gepakt wit? Of moe da se Kòssemes viere in juli? In 2025 kreig Lennerth de sluiter van Faaalip.En et Zèpperse stùkske góenk gewoeën vòts.
‘Edie de kapper maakt je knapper’
Lennerth droomde al van een café toen hij nog aan de tet hing. Toen hij de kans kreeg om Het Elfde Geböd over te nemen, twijfelde hij niet. Het café leeft door de mensen die er binnenstappen. Dat is nooit anders geweest. Ook al is er in Zepperen door de jaren heen het één en ander vernadrd. Vroeger cafés genoeg en keus te over, vandaag heb je nauwelijks meer keus dan ’t Elfde Gebod.. En zoals elk stamcafé heeft ook ’t Elfde Gebod zijn stamgasten. Ze zijn met teveel om op te noemen. Toch wagen we onze kans. Stand-upcomedian Lev Vanoirbeek test er zijn nieuwe moppen. Soms lacht iedereen, soms pas drie dagen later — Zeppers tempo hè. Richard Knapen, de koster, drinkt er elke dag zijn Averbode, waarschijnlijk als spirituele ondersteuning voor het parochieleven. En dan is der nog Edje de kapper, met zijn slogan “Edje de kapper maakt je knapper!” Samen met Ellen maakt hij ambiance. Zijn ze er niet, dan mag iedereen zelf muziek kiezen. David Bamps is er nog zo één. Offcieel mag Ludwig dan wel de burgemeester van Sint-Truiden zijn, in Zepperen legt David het meeste gewicht in de schaal.
‘Edie de kapper maakt je knapper’
Lennerth druumde al van ene kafei doen ter nog oan de tèt oenk. Ee twèèfelde dan och ginne minuut as ter de kàns kreig vur Het Elfde Geböd uiver te neime. De kafei leeft van de minse dèè ter binneloeëpe. Da woor noeët àànes. Och al is doo be de-n tèèt et ieën en ’t àànder verààndert in Zèppere. Vrùgger woore do genóeg kafeis en kuis genóeg. Vandoag de-n dag et dzje bekan niks nemee as’t Elfde Gebod.. En gelèk èlleke stamkafei ei ’t Elfde Gebod zén stamgàste. Ze zén be zoevoul da et nè te doen is ver se àmmòòl op te nuume. Toch probeire vee èffekes. Stèntùpkomiedejen Lev Vanoirbeek probeirt ter zén nieve mòppe. Vantèèt lacht iederieën drèk, ma och ieëst noo drèè doage — Zèppers tempou, wór. Richard Knapen, de kùster, drink ter èlleke-n dag zénne-n Averbode, as spiritueile onderstuining ver et parochieleeve. En dan is ter nog Edje de kwàffuir, be zénne reklàmspruik “Edje de kapper maakt je knapper!” en be Ellen terbèè mokt ee ambejòãs. As se ter né zén moug dzje zèllef oer mezik kieze. David Bamps is nog zo inne. Offisjeil moug Ludwig dàn wol de bùrregemieëster van Sintrùin zén, in Zepperen is David et zwoorgewicht.
‘Teveel bokken is je gieles’
In Het Elfde Geböd gebeurt er élke dag iets dat ge niet kunt verzinnen. Maar om te weten hoe het echt zit, moet ge zelf eens binnenkomen. Eén ding is zeker: ge gaat buiten met een verhaal dat ge thuis twee keer moet uitleggen. Tenminste als je dat dan nog kan, als je niet teveel bokken in je gieles hebt gegoten. Het is daar zo gebeurd.
‘Tevoul bokke in oere gieles’
In Het Elfde Geböd gebuirt do èlleke-n dag wol iet da dzje óech né kóent vuirstèlle. Ma vur et ècht dzjust te weite móet dzje zèllef ens binne koume. Ieën zoak is zeiker da dzje baate gót be e veroal da dzje taas twie kirre móet aatlègge. As da nog gie tenminste, as dzje né tevoul bokke in oere gieles gegoute-n ét. Want doo is et ràp vànda.
Tekst van
Dialect gecontroleerd door:
