Brustem en Kafei De Drèè Gezùsters
Brustem en café De Drie Gezusters
Brustem: bakermat vàn topkeepers, thuishaven van de beste trainer, en gezegend met de strafste Italiaan van de provincie. Waterkers groeit hier beter dan eender waar, de burcht waakt trots over een groots verleden, en cafés? Meer dan je vingers, tenen én lever aankunnen. Geen enkel kerkdorp van Sint-Truiden telt er meer. Met dank aan de beroemdste en meest berichte straat vaan Vlaanderen, de legendarische Chaussée d’amour.
Brustem: moe da tòpkippers geboure wèède, vàn moe de béste-n trèèner kum en gebénedèèt is be de stràfste-n Ittàljoan vàn de provinse. Beiksloat veingt dzj’ èè uiveràl, de Toemp woakt fjèèr uiver de groeëte istoure, en kafei’s? Mieër as oer viengers, tieëne èn leever oankóene. In genieën kérrekdùrrep vàn Sintrùin zén ter mieër. Da kum dour de beroemste en mieëst beklàpte stroot vàn Vloandere, de leigendoarise Sjoosei d’ Amoer.
Nergens meer ‘cafés’ dan in Brustem, MAAR…..
Nèrreges mieër “kafeis” as in Brustem, MA…..
Ooit werd hier even druk gevlogen dan gevolgeld, vandaag is dat vliegen iets minder: Fouga’s en Alpha Jets zijn ingeruild voor sportvliegtuigjes en drones… en bij die drones stel ik me toch vragen. Voor je ’t weet ben je na een bezoek aan één van die beruchte etablissementen wereldwijd in HD te zien terwijl je dacht even incognito te passeren en je ding te doen. Maar laat ons een kat een kat noemen. Wie gewoon een pint wil drinken zonder dat vers vlees aan zijn zijde , mijdt best de kotjes als Bristol, New York, Sfinx en Papillon (10 euro voor een warme bok, allee zeg) en zet koers naar de Winston of beter nog De Drie Gezusters: goedkoper, gezelliger, Vlaams of dialect toegelaten, geen drones en wél ruimte om tussen pot en pint wat zever te verkopen. Met de glimlach en service van Caroline erbovenop is de keuze snel gemaakt: geef mij maar De Drie Gezusters.
Oeët wòòt èè eeve fèl gevlouge as gevougelt, vàndoag de-n dag is et ewa minder be da vliege: Fouga’s en Alpha Jets zén verwisselt be sportvliegerkes en droons … en be dèè droons èb ich toch wol ewa vrooge. Vuir da dzje ’t weit zèèt dzje uiver de-n ieële weerelt te zien in HD as dzje dòcht da dzjee in alle stilte èffekes e bezukske kòs breinge oan ieën vàn dèè famuize établissemènte vur oer gedachte te verzétte. Ma loot òòs en kàt en kàt nuuëme. Wee da gewoeën ene bòk wilt dreinke zònder al da vòs vlieës neeve-n òech te èbbe, gie gewoeën verbèè oan de Bristol, New York, Sfinx en Papillon (10 uirou ver ene wèrreme bòk, arei sèg) en lup no de Winston of beeter nog De Drèè Gezùsters: goejekoeëper, gezèlliger, Vlòms èn dialekt kóen dzje do klàppe, gieën droons en voul plak ver tùsse pòt en pint ewa zieëver te verkoeëpe. Be et gremiele vàn Caroline en ùire sèrvis do bouvenòp is de kuis ràp gemokt, gif mich mar De Drèè Gezùsters
Eén van die zeldzaam geworden dorpscafés
Inne vàn dèè roar gewòòde dùrrepskafeis
De Drie Gezusters is zo’n zeldzaam dorpscafé. Een échte bruine kroeg. Zo eentje waar je vandaag met een vergrootglas naar moet zoeken – en meestal toch te laat bent. Binnen lijkt de tijd te zijn blijven hangen. Al moeten we eerlijk zijn: intussen zijn er ook hier een televisie en airco binnengeslopen. Volledig 1933 is het dus niet meer. Maar de ziel? Die is nooit verhuisd. De naam van het café heeft trouwens niets te maken met familiale banden van vandaag. Drie Gezusters verwijst naar de heiligen Bertilia, Eutropia en Genoveva. De eerste wordt hier in Brustem vereerd, de andere twee in Rijkel en Zepperen. Waar is trouwens de tijd dat bussen vol bedevaarders hier halt hielden? Dat ze in zaal Palace, pal naast het café, een koffie kwamen drinken? Hoogdagen waren dat. Vandaag zijn het herinneringen. Mooie, maar wel herinneringen.
De Drèè Gezùsters is zoe ’n roaretèèt as dùrrepskafei. Ene-n èchte braane kafei. Zoe inne moe da dzje vàndoag de-n dag be en loep móet no zukke – en de-n dèkse-n tèèt toch te loat zèèt. Vàn binne is et of de-n tèèt ei stil gestón. Al móete vee taageeve da èè ondertùsse de-n tèllevieze en de èèrkou zén binnegeròkt. Ieëlemòòl 1933 is et nemee. Ma de zieël dèè is ter wol nog. Dèè is noeët verùist. De noam vàn de kafei ei och niks nemee te moake be de famielereloase vàn vàndoag De Drèè Gezùsters woore de èllige Bertilia, Eutropia en Genoveva. De ieëste wét èè in Brustem verieërt, de ààner twie in Rèèkel en Zèppere. Moe is de-n tèèt da busse vòl be minse dèè op de beewèg woore èè stòpte? Da se in de zoal Palace, dzjust neeve de kafei, ene kaffie kàmme dreinke? Oeëgdoage woore da, vàndoag zén et soeveniers, Schoeën ma wol mar soeveniers.
Jean-Pierre verhuisde van voor naar achter de toog
Jean-Pierre verùisde vàn vuir no achter de-n toeëg
Toen Martha Lemaire het café in 1933 opende, stond hier nog een lemen huis. Dat kan je van het huidige gebouw moeilijk zeggen: dit dateert van de jaren zestig. Toen kwam er ook een nieuwe toog. En daarna… eigenlijk niets meer. Alles bleef zoals het was. Behalve de patron dan.In 2015 gaf Mariette de fakkel door aan Jean-Pierre en zijn partner. Jean-Pierre ruilde de barkruk voor de toog, het pintje vóór de toog voor het pintje áchter de toog. Of anders gezegd: hij begon meer te tappen dan te drinken. Twee jaar later sprong dochter Caroline bij. En sinds april 2025 staat zij er zo goed als helemaal alleen voor. De traditie van een vrouw achter de toog is daarmee opnieuw volledig in ere hersteld. Zoals het hoort. Feit is: veel dorpen hebben vandaag zelfs geen café meer. En zonder café bloedt een dorp langzaam leeg. Gelukkig zijn er mensen als Jean-Pierre – en nu Caroline – die dat risico durven nemen.
Doen Martha Lemaire de kafei in 1933 oupe dui, woor da èè nog e lieëme-n aas. Da kóen dzje vàn deis aas né zègge, da is aat de joore zéstig. Doen kàm do och ene nieve-n toeËg. En ternoo … eigelèk niks nemee. Alles bleif gelèk et woor op de patróõ noo. In 2015 gàf Mariette de fakkel dour oan Jean-Pierre en zénne partner. Jean-Pierre verwisselde de barkruk vuir de-n toeëg, et pintsje vuir de-n toeëg no et pintsje achter de-n toeëg. Aànes gezeit: ee begòs mieër te tàppe as te dreinke. Twie joor ternoo kàm dòchter Caroline tebèè. En vàn april 2025 stie sèè ter zo goet as allieën vuir. De tradiese van de vrou achter de-n toeëg is truk tegoej en zoe móet da och. E fèèt is: voul dùrrepe èbbe vàndoag zèllefs ginne fafei nemee. En zònder ene kafei lup e dùrrep stillekes oan leig. Mar goet da doo minse gelèk Jean-Pierre – en naa Caroline- dèè da dèère ver te doen.
Caroline zet de traditie verder
Caroline gie terbèè vòts
De bedoeling was sedert die twee nieuwe gerenaties altijd duidelijk: de typische dorpscafésfeer bewaren, met een sportieve toets. Tv voor voetbal en koers. Een café ook waar mensen vàn 16 tot… zeg het zelf maar, samenkomen om te praten, te roddelen, te kaarten, te lachen, te discussiëren en af en toe ook gewoon een pint te drinken. Een café waar iedereen iedereen kent. Ook het verenigingsleven leeft hier voort. Duivenmaatschappij De Eendracht is verdwenen, maar wielerclub Sport & Steun, wielertoeristen, voetbalclubs, chirovriendjes en de carnavalvereniging en darters voelen zich hier thuis. “Mijn klanten zijn mijn leven en mijn toekomst,” zegt Caroline. Het is hier trouwens ook onder mijn voorgangers altijd zo geweest.
De intènse vàn de léste twie generoases wàs ieël kleer: bewoare vàn de èchte dùrrepskafeisfeer, be e sportief strieëpke terbèè. Tellevieze ver voetbàl en kóers. Och ene kafei moe da minse vàn 16 tot …zèg et zèllef mar, bedieën koume ver te klàppe, te làmmenteire, te koate, te lache, te disketeire en vàn tèèt tòt tèèt och gewoeën ver en pint te dreinke. Ene kafei moe da iederieën, iederieën ként. Och ver de vereinigienge is et ene-n taas. De Daavebònd De Eendracht is ewèg, ma de koerùirs vàn de Klup Sport & Steun, de vuiloutóeriste, voetbalklups, de chierouvrindsjes en de karnavàlvereiniginge, de daarters vúle un ter taas. “Mèèn klàànte zén me lank leeve en och men toekòmst” zei Caroline. Da is èè altèèt zoe geweest och be dèè, dèè ich opgevòllegt zén.
Horen, zien en zwijgen
Úre, zien en zèège
Zoals in elk café zijn er de kleine faits-divers: klanten die vergeten dat ze met de fiets zijn gekomen. Of die hun fiets niet meer terugvinden, dan maar te voet naar huis gaan en de dag erna hun stappen – letterlijk – retraceren om hun tweewieler op te halen. Les excuses sont faites pour s’en servir, nietwaar? Voor het overige geldt hier één gouden regel, al generaties lang: horen, zien en zwijgen. Wat binnenskamers gebeurt, blijft binnenskamers. Tenzij de klanten zelf vinden dat heel Brustem het mag weten. Alles samen wordt hier vooral veel gepraat en gelachen. En ja, soms ook wat gestiggeld, zoals ze dat in de streek zeggen.”
Gelèk in èlleke kafei gebuire èè och de klein veroalkes: de klàànte dèè vergeete da se be de vuilou gekoume woore, of dèè unne vuilou nemee trukveinge en dan mar te voet taas gón en de dag ternoo letterlèk op un stàppe truk gón om te veinge moe da de unne-n twiewieler ààn achtergeloote. Les excuses sont faites pour s’en servir, newór? En ver de rèst bestie èè mar inne gouwe-n reigel, al generoases oan e stuk: úre, zien en zwèège. Wa doo binne gebuirt blif doo och binne. Ma vàntèèt zén doo klàànte dèè ieël gèèn èbbe da ieël Brustem et moug weite.Alles bedieën wét èè voul geklàpt en gelache. En joa et gebuirt da do ens gestichelt wit, gelèk se da èè in de streik zègge.
“Maar oh, wat doen we dit graag,” besluit Caroline. “Ik zou het niet meer kunnen missen. Daarom hoop ik Café De Drie Gezusters nog heel lang te mogen uitbaten. Samen met mijn rechterhand… mijn papa JP.” Het is jullie en jullie klanten vàn harte gegund.
“Ma oh, wa doen vee da toch gèèn” zei Caroline. “Ich zou et nemee wille misse. Doovuir oup ich Kafei De Drèè Gezùsters nog ieël lànk te blèève-n oupe-n ààn. Bedieën be men rèchtse àànt … minne papa JP.” Et is óech en oer klàànte vàn àtte g’ònt.
