De dans van de maan rond de aarde
De maan draait in gemiddeld 27,32 dagen rond de aarde. Dat noemen we een siderische maand. Maar omdat de aarde in die tijd ook rond de zon beweegt, duurt het iets langer voor de maan weer dezelfde fase bereikt – van nieuwe maan tot nieuwe maan. Die cyclus heet een synodische maand en duurt ongeveer 29,53 dagen.
Dichterbij en verder weg
De baan van de maan is geen perfecte cirkel, maar een ellips. Daardoor verandert haar afstand tot de aarde voortdurend. Tijdens het perigeum, het dichtste punt, staat de maan op ongeveer 356.000 tot 370.000 kilometer van ons verwijderd. In het apogeum, het verste punt, ligt die afstand tussen 404.000 en 407.000 kilometer.
De tijd tussen twee opeenvolgende perigeums bedraagt 27,55 dagen en wordt een anomalistische maand genoemd. Perigeum en apogeum kunnen op elk moment in de maancyclus vallen – dus niet noodzakelijk bij volle of nieuwe maan.
Het verschil tussen de grootste en kleinste afstand bedraagt maximaal 14 procent. Dat lijkt veel, maar met het blote oog is het nauwelijks te zien. Ook de extra helderheid die de maan heeft wanneer ze dichter bij de aarde staat, is voor de meeste mensen niet merkbaar.
Supermanen en springtij
Wanneer een volle maan samenvalt met het perigeum, spreken we van een supermaan. De maan lijkt dan iets groter en helderder dan anders. In 2025 zijn er drie van die momenten:
7 oktober 2025
5 november 2025 – de grootste supermaan van het jaar
4 december 2025
Gemiddeld komt een supermaan ongeveer om de 412 dagen voor. Het verschil met een gewone volle maan is klein, maar bij een perigeum-springtij kan het waterpeil aan onze kust wel enkele centimeters hoger staan dan normaal.
